International School Delft
Voor de International School Delft ontwierp atelier PRO een schoolgebouw die is opgezet als een broedplaats voor vernieuwend, toekomstgericht onderwijs. De nieuwe middelbare school ligt direct naast de campus van de TU Delft, op de plek waar eerder Kramers Laboratorium stond, en hergebruikt de beeldbepalende toren en de entree naar het terrein. In het ontwerp zocht de architect naar een zorgvuldige inpassing in de academische omgeving; tegelijkertijd sluit het gebouw ook aan bij de visie van de ISD. Daarbij kijkt niet alleen het onderwijs naar de toekomst, maar is er ook een belangrijk rol weggelegd voor duurzame en natuurinclusieve maatregelen.
Een internationale school bij de TU campus
De nieuwe ISD Secondary ligt pal naast de campus van een van de grootste technische Universiteiten ter wereld, die van de TU Delft. Daarbij gaat het om een middelbare school voor leerlingen van over de hele wereld, wiens ouders vaak werken binnen de universitaire sector. Samen met de ISD Primary vormt ze een onderwijshub voor de kinderen van internationaal georiënteerde gezinnen in Delft en omstreken, die hier kunnen studeren voor hun International Baccalaureaat. Dat vraagt om een school die meer is dan gewoon een school, maar een plek die aansluit bij de academische omgeving eromheen.
Open leerlandschappen
Tegelijkertijd is het ook belangrijk om de identiteit van de school niet uit het oog te verliezen. In het ontwerp heeft atelier PRO de ISD daarom opgezet als een broedplaats voor toekomstgericht onderwijs, een leeromgeving die de juiste balans tussen instructie en zelfstandig werken optimaal ondersteunt en bevordert. Daarbij lieten ze zich inspireren – en dit was ook een wens van de opdrachtgever - door de ideeën van de Zweedse ontwerper Rosan Bosch, de grondlegger van het open leerlandschap. Nu is het niet zo dat er binnen de ISD geen klaslolalen zijn, maar er zijn wel veel verschillende manieren om te leren - met bijvoorbeeld leerplekken op de gangen maar ook een podium in de buitenruimte, dat gebruikt kan worden voor alles van toneelvoorstelling tot gymles.
Techdriven onderwijs
Centraal in het nieuwe gebouw ligt een open, drie verdiepingen hoge ruimte die bestaat uit twee delen: de Central Square en de Makerspace. In de Makerspace, die in open verbinding staat met de Arts en Design lokalen, kunnen leerlingen aan de slag met verschillende techdriven onderwijsprojecten. De Central Square verbindt met haar tribunetrap de verschillende afdelingen en verdiepingen, en werkt zo als het hart van de school. De centrale ruimte geeft het gebouw een heldere structuur en biedt tegelijkertijd ruimte voor vernieuwende onderwijsvormen.
Hergebruik van een Delfts landmark
De ISD bevindt zich op de locatie van het voormalige Kramers Laboratorium; in het ontwerp worden zowel de iconische toren als de entree van dit gebouw hergebruikt en onderdeel van de ISD. Hiermee wordt niet alleen de identiteit van de school versterkt, maar blijft ook een beeldbepalend landmark in de Delftse binnenstad bewaard. De toren wordt met de nieuwbouw verbonden en gaat ruimte bieden aan de kantoren en vergaderkamers van de school - en vormt zo een mooie, geborgen entree vanaf de straat naar het schoolplein. Daarbij kon ook de voormalige kelder opnieuw worden gebruikt als fietsenberging, wat ruimte maakt voor een open opgezet schoolplein.
De optimale gebouwvorm
Voor de school was een driehoekig kavel beschikbaar. In de zoektocht naar een optimale gebouwvorm kwamen er een aantal punten naar voren. Zo bleek het helaas niet mogelijk om de gehele Kramerhal te behouden, omdat dit zowel technisch, financieel als functioneel niet haalbaar was en zou leiden tot een heel erg versnipperde buitenruimte – terwijl dit heel belangrijk was voor de school. Ook was het belangrijk zoveel mogelijk afstand te houden tot de (toekomstige) bebouwing van de TU naast de ISD. De nieuwbouw is zoveel mogelijk ingepast in een compact, driehoekig kader, zodat er tussen de toren en de school maximale ruimte overblijft voor een plein.
Een natuurinclusief schoolgebouw
De opdrachtgever gelooft in gebouwen waar plek is voor meer dan alleen mensen – en gaf daarom de opdracht voor een groen en natuurinclusief schoolgebouw. Zo heeft het gebouw een natuurdak gekregen - inclusief zonnepanelen - en zijn er vleermuiskasten geïntegreerd in de gevel. Het schoolplein, ontworpen in samenwerking met OASE stedenbouw en landschap, is maximaal ingericht op waterbuffering: we hebben het terrein alleen verhard waar nodig en onder het plein bevinden zich waterretentiekrattten. Ook is er een bufferpoel die door de leerlingen kan worden gebruikt voor onderzoek voor de biologielessen. Daarnaast is er gewerkt met een boombesparend plan, waarbij er geen bomen gekapt zijn en er zelfs 17 bomen extra bij zijn gekomen voor vergroening en verkoeling; het schoolplein is daarbij aangeplant met zoveel mogelijk inheemse flora, aangevuld met een moestuin voor de leerlingen.
Hergebruik en duurzaamheid
Ook duurzaamheid en hergebruik waren belangrijke uitgangspunten in het ontwerp. Zo zijn de stenen en oude plafondlatten uit het bestaande gebouw hergebruikt als lambrisering binnen en ‘geoogste’ geklonken roosters als klimrekken voor planten buiten. Tevens voldoet de ISD aan Frisse Scholen Klasse B, is het gebouw BENG (Bijna Energie Neutraal) en scoort het op de GPR (gemeentelijke praktijkrichtlijn) gemiddeld hoger dan een acht. En daarnaast is het hergebruik van een bestaand gebouwen natuurlijk de hoogste vorm van duurzaamheid.
| Oplevering | 2025 |
| Projectteam | Dorte Kristensen, Constanze Knüpling, Karho Yeung |
| Opdrachtgever | Gemeente Delft |
| Constructeur | Pieters Bouwtechniek |
| Adviseur installaties | Huygen adviseurs |
| Bouwkunding aannemer | Blanksma Bouw |
| Fotograaf | Madalina Baghiceanu |